Vlammen

Op de dag waarop we een ingrijpende gebeurtenis herdenken, zeggen we vaak waar we waren toen we erover hoorden. In de eerste fase van mijn leven was dat de moord op president Kennedy.  
Ieder jaar weer op 22 november. Het was niet alleen de schok die grimmig door de wereld trok, maar ook het geloof in een nieuwe tijd dat onderuitgehaald werd.
Vandaag de aanslag op New York, vijfentwintig jaar geleden, de aanslag op de hele wereld. De verbijsterende, ja, angstaanjagende beelden
‘Waar was je die dag? Op dat uur?’
Waarschijnlijk hebben we het daarover om aan te geven dat we er op onze manier ook bij waren, weliswaar ver er vandaan, bezig in ons dagelijks leven, maar dat hield ineens op. We hielden onze adem in, voelden de vlammen van een groot nieuw gevaar, moesten erover praten, niet alleen om het te delen, maar ook om er woorden voor te hebben. Als je ergens woorden voor vindt, begrijp je het beter. Ook wanneer iets nauwelijks te begrijpen is.
We herhalen het ieder jaar, ook bij vrienden met wie je het al gedeeld hebt. Niemand zegt: ‘Dat heb je vorig jaar ook al verteld, En het jaar daarvoor ook.’ Nee, we snappen en respecteren de behoefte het wéér te zeggen, want op dat de moment ben je er weer bij.
Ik stond in een boekhandel op de afdeling tijdschriften. Daar hing een televisie aan het plafond. Die was altijd aan, want die afdeling was ook een nieuwscentrum. Naast me stonden twee Amerikaanse toeristen, een man en een vrouw. De man huilde, de vrouw pakte mijn hand vast.
Thuis belde ik mijn ouders, de stem van mijn moeder, ik hoorde dat ze bang waren, voor het eerst na lange, lange tijd: ‘Gaat alles weer beginnen?’
Ze zijn er niet meer. Waarvoor ze bang werden wel. En wij ook.