Je hoort vaak ‘De wereld staat in brand en…’ Dan volgt er iets waarover we ons druk maken, terwijl het eigenlijk belachelijk is dat we ons daar druk over maken. We moeten ons bezighouden met de wereld die in brand staat.
Hoewel ik tot mijn spijt geen verstand heb van vogels, lees ik er wel graag over. Daardoor krijg je er niet meer verstand van, daarvoor moet je ze meemaken in de vrije natuur, maar toch heb ik het gevoel dat ik vanuit een verre marge toch een beetje in de buurt ben. Ik houd ook erg van hun namen, winterkoning, tjiftjaf, krakeend, kleine topper. Wat zou het aantrekkelijk zijn als mensensoorten ook zulke namen kregen.
Beetje bizarre samenloop van omstandigheden: vandaag begint de Kinderboekenweek en vanmiddag nemen we afscheid van kinderboekenschrijver Sjoerd Kuyper die vorige eeuw overleed. Veel van zijn boeken vertelden hoe zijn kinderen opgroeiden, over hun vragen, hun stamelende gedachten over het leven dat hun overkwam, over hoe ze hun kleine wereld verkenden. Zijn kinderen hebben inmiddels zelf kinderen en ook die vonden in Sjoerds boeken een eigen huis. Alles begon opnieuw, in een andere tijd, met andere vragen, misschien ook wel méér vragen.
Soms snap je pas wat er met je aan de hand is als je erover leest. Nu is dat over een onderzoek naar de verhuftering van de samenleving. Wordt steeds erger, wat niemand zal ontgaan. De onderzoeker is Gerben Bakker en die zegt: ‘Dit gaat over het idee dat we met elkaar geen prettige maatschappelijke ruimte hebben gebouwd, waardoor mensen zich onveiliger voelen.’
Hoewel ik nauwelijks iets met kabouters heb, voel ik lichte hoofdpijn als ik lees dat ze overal in het land door vandalen aan diggelen worden geslagen. In kabouterbossen. Wist niet dat ze bestonden, maar goed dat het wel zo is. Daar lopen dus mensen doorheen die de boel vernielen. Dat veroorzaakt voldoening die verder door niemand te begrijpen is. Past ook bij de staat van het land waarin veel mensen niet tegen weerloosheid kunnen. Of het waar is wat ik nu schrijf, weet ik niet, misschien is het alleen maar mijn eigen diepe zorg.
We hebben het er nauwelijks meer over en wanneer toch doen we een beetje lacherig: het noodpakket in ieder huis. Wanneer het aan de overheid ligt, zeg ik er meteen bij. Zelf zijn we niet zo met rampzaligheden bezig. Ben kwijt hoe de overheid ons er ook alweer van probeerde te overtuigen. Maar hoe dan ook: tussen slaap- en badkamer staat hier, verscholen onder een wasrek, een rugzak met van alles erin. Ook contant geld. En niet te vergeten een fluitje voor wanneer we onder het puin bedolven liggen.
Dinsdag overleed Sjoerd Kuyper, schrijver van een lange reeks prachtige boeken, vooral voor kinderen. Ruim vijftig jaar geleden ontmoette ik hem voor het eerst, op een feestje van een uitgeverij. Iemand stelde ons aan elkaar voor en ik zag aan Sjoerd wat ik meteen wist en wat hij ook aan mij moest zien: het had niet anders gekund dan dat we elkaar tegenkwamen, vanaf nu blijven we in elkaars leven.
Blijkbaar is het steeds moeilijker te zien dat een bril een cameraatje heeft. Ja, als het cameraatje wordt aangezet, brandt er een rood lampje, maar dat zie je bij daglicht nauwelijks. Bril heet nu al gluurbril, dat zegt genoeg. Het is niet de bril die gluurt, maar het cameraatje dus. Dat vraagt om waakzaamheid. En een standpunt.
Veel verschijnselen vragen dwingend dat je er meteen gedachten over hebt. Nieuwe verschijnselen bedoel ik. En ik ben meestal te laat, doordat ik denk: komt wel. Destijds de opkomst van de sociale media. Had er helemaal geen zin in. Voordat ik er erg in had was iedereen ermee bezig en miste ik veel van wat er speelde. Ja, mij ontging informatie die soms best essentieel was. Kunstmatige intelligentie. Ik lees er van alles over, maar doe er verder niets mee. Komt wel wanneer we écht niet meer zonder kunnen en ik hoop dat dat nog heel lang duurt.
